Up Up Evenementen Agenda Nog 12 dagen tot het evenement Lezing en rondleiding De geschiedenis van het kerkhof van Laken 31 okt 2026, 16:00 – 17:30 Atelier Salu, Onze-Lieve-Vrouwvoorplein 16, 1020 Brussel, België Tijdens deze lezing neemt Joris Sleebus (LACA) je mee op een reis door zeven eeuwen geschiedenis. Van middeleeuws kerkhof tot koninklijke begraafplaats: een boeiend verhaal vol verrassende inzichten en rijk geïllustreerd historisch materiaal. meer info

Up Up Evenementen Agenda Nog 12 dagen tot het evenement Lezing en rondleiding De geschiedenis van het kerkhof van Laken 31 okt 2026, 16:00 – 17:30 Atelier Salu, Onze-Lieve-Vrouwvoorplein 16, 1020 Brussel, België Tijdens deze lezing neemt Joris Sleebus (LACA) je mee op een reis door zeven eeuwen geschiedenis. Van middeleeuws kerkhof tot koninklijke begraafplaats: een boeiend verhaal vol verrassende inzichten en rijk geïllustreerd historisch materiaal. meer info

Naast de Salu-collectie beheren wij nog een aantal andere collecties, zoals het Fonds Beernaert en het Fonds Houtstont. Deelcollecties en aankopen Collecties In 2005 werd een deelcollectie van de beeldhouwers Norga , die zeer actief waren op het vlak van funeraire bronzen ornamenten, aan Epitaaf geschonken. De ornamenten van Norga zijn alomtegenwoordig op zowat elke begraafplaats in Brussel en in Vlaanderen. Er is een verband met het atelier en de familie Salu vermits Sylvain Norga (1892-1968) werkte in het atelier en zelfs een tijdje onderdak vond bij de Salu’s ‘(1921-1924). De deelcollectie Norga omvat : Ontwerpen voor graftekens op kalkpapier Handelscatalogi waarin de bronzen van Norga worden voorgesteld. Foto’s van het werk van Sylvain, Pascal en Herman Norga Een deel van de inventaris is toegankelijk via databanken

Naast de Salu-collectie beheren wij nog een aantal andere collecties, zoals het Fonds Beernaert en het Fonds Houtstont. Collecties De collectie bevat drie belangrijke fondsen : Het Fonds Salu omvat de volledige inhoud van het voormalig beeldhouwersatelier Salu (gipsen, archief en beeldhouwersmateriaal of ”alaam”). Up Het Fonds Beernaert bevat gipsen modellen en het archief van het voormalig aannemersbedrijf Beernaert in Elsene. Up Het Fonds Houtstont bewaart de gipsen van ornamentist Houtstont die waren achtergebleven in zijn voormalig atelier in Sint-Gillis. Up Werken van gerenommeerde 19de- en vroeg 20st-eeuwse beeldhouwers zoals Guillaume Geefs, Juliaan Dillens, Jules Lagae, Van de Voorde e.a. vervolledigen de huidige collectie. Deze wordt regelmatig aangevuld met schenkingen en gerichte aankopen. Deelcollecties en aankopen

Informatie over de Epitaaf VZW Vrijwilligers. Wat kun jij doe voor funerair erfgoed bij erfgoed vereniging Epitaaf VZW Vrijwilliger worden Bent u geboeid door funerair erfgoed? Wilt u mee helpen bij het behoud van dit unieke patrimonium, het beheer van Huis Salu of de organisatie van onze activiteiten? Epitaaf is steeds op zoek naar enthousiaste vrijwilligers. Heeft u ervaring of interesse in archivering, digitalisering, tuinonderhoud, kleine herstellingen, ICT of andere praktische taken? Neem gerust contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken. Samen zorgen we voor het erfgoed van morgen. Contacteer ons over de mogelijkheden.

Fonds Salu verteld het verhaal van drie generaties Salu, beeldhouwers funerair erfgoed gevestigd in een prachtig pand dat te bezoeken is aan de begraafplaats van Laken Huis Salu In 1881 bouwt Ernest Salu I aan de Leopold I straat een huis dat aansluit bij de achterliggende ateliers. Het is een typische 19de-eeuwse burgerwoning in neoklassieke stijl zoals er in Brussel veel zijn gebouwd. Het huis werd bewoond door de opeenvolgende generaties Salu en dat vertaalt zich in het gelaagde interieur. De woning is erkend als beschermd monument. Epitaaf werkt aan een grondige restauratie met het oog op de ontsluiting als huismuseum Salu.

Informatie over het Fonds Houtstont, Funerair erfgoed beheerd door Epitaaf VZW Fonds Houtstont Collecties Bibliografie De deelcollectie Houstont bestaat uit een 250-tal stukken (gipsmodellen en mallen) die niet direct verband houden met funeraire toepassing maar wel toonaangevend zijn ter illustratie van de beeldhouwpraktijk. Het werk van deze ornamentist situeert zich grotendeels in Brussel en dateert van de periode 1862-1911.

Bibliografie over het Fonds Salu, Funerair erfgoed beheerd door Epitaaf VZW Bibliografie - Fonds Salu Van Santvoort Linda, Het huis en atelier van beeldhouwer Ernest Salu (1846-1923) in een tijdskader, in Tafofiel 50, 2021, pp. 3-10. Buelens Dirk, Het archief Salu. Een blik achter de schermen van een uitzonderlijk familiebedrijf, in Tafofiel 08, 2015, pp. 11-27. Brewee P., Het fotografisch geheugen van de Salu’s in Periodiek Epitaaf vzw, jg. 23, 10, 2009, pp. 8-9. Celis M., Vers l’Avenir, van fotografie tot grafkunst: de grafmonumenten Salu, Duysburgh en Strauwen in Periodiek Epitaaf vzw, jg. 21, 6, 2007, pp. 5-9. De Clercq L., De fotocollectie van de kunstenaarsfamilie Salu in Periodiek Epitaaf vzw, jg. 21, 6, 2007, pp. 2-4. Celis M., Het grafmonument Robert Halot: een caritas van Ernest Salu II op het kerkhof van Laken, in Periodiek Epitaaf vzw, jg. 21, 5, 2007, pp. 2-7. Van Santvoort Linda, De Salu’s, specialisten in de heraldiek, in Periodiek Epitaaf vzw, jg. 18, 0, 2004, pp. 11-15.

Fonds Salu verteld het verhaal van drie generaties Salu, beeldhouwers funerair erfgoed, gevestigd aan de begraafplaats van Laken, Brussel Familie Salu Gedurende méér dan een eeuw hebben de grafbeeldhouwers Salu hun stempel gedrukt op de Lakense begraafplaats. Drie generaties - Ernest I (1846-1923), Ernest II (1885-1980) en Ernest III (1909-1987) hebben in de periode van 1872 tot 1984 mee vorm gegeven aan de ontwikkelingen in de funeraire sculptuur. Door hun gedegen opleiding aan de Brusselse Academie stonden zij garant voor artistiek vakmanschap en wisten zij het vertrouwen te winnen van de Brusselse adel en burgerij die het kerkhof van Laken als laatste rustplaats kozen In het familiebedrijf hadden ook de vrouwen Salu hun plaats; zij stonden o.a. in voor de bloemenabonnementen die zeker in de laatste decennia van het bedrijf ook een belangrijke bron van inkomsten waren. Het reilen en zeilen van het leven en het werk in dit familiebedrijf is goed gedocumenteerd dankzij de vele foto’s die de Salu’s zelf maakten. Ernest Salu I 1846 - 1923 Ernest Salu II 1885 - 1980 Ernest Salu III 1909 - 1987

Informatie over het Fonds Beernaert, Funerair erfgoed beheerd door Epitaaf VZW Fonds Beernaert Het fonds Beernaert vormt een interessante aanvulling van het fonds Salu omdat zij meer gericht is op funeraire architectuur. De klemtoon van deze deelcollectie ligt op de periode van het interbellum. Het werk van de firma Beernaert situeerde zich op tal van Brusselse begraafplaatsen maar ook ver daarbuiten. Het fonds omvat: Een 300-tal tekeningen en plannen van graftekens Een 500-tal foto’s van graftekens Een 100-tal gipsen modellen voor graftekens en architecturale ornamenten Een deel van het bedrijfs archief Een uitzondelijke collectie granietstalen Bibliografie Collecties

Publicaties die Epitaaf VZW de afgelopen jaren verzamelde en publiceerde staan in ons online archief over funerair erfgoed Up Up Onze Bijdrages Brochures Andere publicaties Artikels VERHOFSTADT Tom , The Salu Company in Laken: an unique funerary plaster collection in VARIO, Giulia Rossi, MELO, Joanna Ramôa, VILHENA DE CARVALHO, Maria Joao (eds), Souls of stone. Funerary sculpture: from creation to musealization, Lisbon, 2019 (Proceedings of the International conference, Lisbon, Portugal, 2-4 november 2017) VAN SANTVOORT Linda, Art nouveau op Brusselse begraafplaatsen. De klant is koning! in Erfgoed Brussel, nr. 22, 2017, pp. 104-115. VERHOFSTADT Tom, Constructing perpetual concrete funerary galleries in Brussels. in VAN BALEN, K, VERSTRYNGE, E. (eds), Structural Analysis of Historical Constructions – Anamnesis, diagnosis, therapy, controls, Leiden, 2016 (Proceedings of the 10th International conference on Structural Analysis of Historical Constructions, SAHC2016, Leuven, Belgium, 13-15 september 2015) CELIS M. Marcel, Paulette Verdoot: een ballerina, een medaille, een drama. Medaille in de kijker, nr. 9, Limburgse Commissie voor Numismatiek, 2015, p. 1-36. C ELIS M. Marcel, Elysische velden in Brussel. De begraafplaats van Brussel in Erfgoed Brussel, nr. 11-12, 2014, pp. 120-143. (erfgoed.brussels) VERHOFSTADT Tom, Grafgalerijen. Een bijzonderheid op de Brusselse begraafplaatsen . in Erfgoed Brussel, nr. 8, 2013, pp. 50-67. (erfgoed.brussels) PECHEUR Barbara, Het restauratieproject van de grafgalerijen van het kerkhof van Laken . in Erfgoed Brussel, nr. 8, 2013, pp. 68-71. (erfgoed.brussels) SCANDOLO Julie , Het restauratieproject van de grafgalerijen van het kerkhof van Sint-Jans-Molenbeek. in Erfgoed Brussel, nr. 8, 2013, pp. 72-75. (erfgoed.brussels) VAN SANTVOORT Linda , De funeraire kunst, een traditie van intensieve artistieke import en export. in: Import//Export – Open Monumentendag Vlaanderen, zondag 10 september 2006. GORLE, A., DECLERCQ, L., Het martelaarsmonument in Brussel. De restauratie van de crypte en het marmeren beeldhouwwerk in M&L, jg. 24, nr. 6, 2005, pp. 6-20. CLAES, M.-C., ROMMELAERE, C., Het album Ghémar van de begrafenis van Leopold I (1866) : geschiedenis van de uitgave van een “foto” reportage. in: KIK Bulletin 31, 2004-2005, pp. 159-204. VAN SANTVOORT Linda, Negentiende-eeuwse grafmonumenten op Brusselse begraafplaatsen. Tussen pronkerig individualisme en levensbeschouwelijk idealisme. in: Religie en dood. Momentopnamen uit de geschiedenis van de westerse omgang met de dood, Pelckmans, Kapellen, 2004, pp. 87-113. DECLERCQ Lode, De assimilatie van enkele zachte Franse kalksteensoorten in het midden van de 19de eeuw in België en hun omgeving. in M&L, jg. 22, nr. 4, 2003, pp. 54-70. REYNDERS, B., VEREECKE, J., De restauratie van het stenen grafmonument van de architecten Suys op het kerkhof van Laken . in M&L, jg. 22, nr. 4, 2003, pp. 71-79. CELIS, M., SNAET, J., DECLERCQ, L. , Antoine & Emile Beernaert, steenhouwers (ca. 1850-1924) . in M&L, jg. 22, nr. 4, 2003, pp. 28-53. CELIS M. Marcel, Waar de tijd van geen tel is: de vakafdeling funerair erfgoed , in M&L, jg. 21, nr. 1, 2002, pp. 46-54. DECLERCQ, Lode, De restauratie van het Ghemar monument op het kerkhof te Laken , in M&L, jg. 11, nr. 3, 1992, pp. 41-49. CELIS M. Marcel, Is er nog leven na Epitaaf? in Brabant, 8, 1990, pp. 14-19. Brochures CELIS M. Marcel, Het kerkhof van Laken, Brussel, 1999 (Brusselse wandelingen, 6). CELIS, M., VANDENBREEDEN, J., Kerkhof van Laken, Brussel, 1991. Artikels Andere publicaties Andere publicaties CELIS M. Marcel, Kerkhoven en begraafplaatsen, Ministerie Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Brussel. 2004 (Brussel, Stad van kunst en geschiedenis, 38). (pdf op erfgoed.brussels) VERMAELEN, B., WAUTERS, Th., Het kerkhof aan de Dieweg, Ministerie Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Brussel. 1993 (Brussel, Stad van kunst en geschiedenis, 2). (pdf op erfgoed.brussels) Artikels Brochures

Naast de Salu-collectie beheren wij nog een aantal andere collecties, zoals het Fonds Beernaert en het Fonds Houtstont. Beheer van de collecties Conservatie en restauratie : De bewaring en eventuele restauratie van objecten en materialen uit de collectie vragen om een gespecialiseerde aanpak. Doorheen de jaren werden er verschillende projecten gerealiseerd, waaronder : De papierrestauratie van de getekende portretten van het echtpaar Salu I De restauratie van de gipsen modellen voor het Martelarenmonument van beeldhouwer Guillaume Geefs, leermeester van Ernest Salu I De restauratie van de polychromie op gipsmodellen (o.a. op de doodsgenius van Julien Dillens en op het kleine schaalmodel voor het grafmonument van Graaf Coghen van de hand van Guillaume Geefs) De reiniging van enkele gipsen uit de collectie Houtstont met het oog op tentoonstellingen Inventarisatie : De inventarisatie en registratie worden voorafgegaan door het ontstoffen en fotograferen van alle stukken in de gipsotheek. Daarna worden de foto’s en glasnegatieven ingescand. Voor dit project krijgt Epitaaf de steun van de Vlaamse gemeenschapscommessie en de medewerking van het AMVB.